Uitleg ED
Wat is elleboogdysplasie?
Rassen waarbij ED regelmatig wordt gediagnosticeerd:
Labrador Retriever
Golden Retriever
Berner Sennenhond
Duitse Herder
Rottweiler
Chow Chow
Keeshond
Mastiff
Newfoundlander
Bassets en andere kortbenige rassen
Wat is ED?
Onder ED verstaan we een stoornis in de ontwikkeling van het ellebooggewricht. We kennen ten minste 4 vormen van ED:
1. LPC (los proces coronoideus)
2. OCD (osteo chondritis dissecans)
3. LPA (los proces anconeus)
4. INC (incongruentie van de gewrichtsvlakken)
Sommige honden vertonen meer dan 1 vorm van ED:
bijvoorbeeld LPC + OCD, LPC + LPA, INC + LPC, INC + LPA.
| Wat is een los processus coronoideus (LPC)? Aan de binnenzijde van de elleboog laat een stukje bot los van de ellepijp. Aanleiding hiervan kan zijn zich verspringen, uitglijden enzovoorts. Er is geen abnormale beweging nodig om dit stukje te laten afbreken bij jonge honden van de kwetsbare rassen. Bij verscheidene rassen werd een erfelijke predispositie (grote mate van "gevoeligheid" voor LPC bij bepaalde bloedlijnen) vastgesteld. |
|
 |
 |
| Goede elleboog. | Slechte elleboog: los proces bij 8 en botaanwas (artrose) bij punten 6, 7, 9. |
Wat zijn de symptomen?
Alle 4 vormen van ED vertonen min of meer dezelfde symptomen:
1. Voorpoot-kreupelheid, op z'n vroegst op de leeftijd van 5 maanden, maar kreupelheid kan ook pas veel later worden waargenomen.
2. naar buiten draaien van de ondervoeten van een of beide voorpoten kan soms gezien worden (in ongeveer 60% van de gevallen).
3. ellebooggewricht overvuld met gewrichtsvloeistof.
4. ontwikkeling van gewrichtsirritatie.
Wat is de behandeling van ED?
Dit hangt er sterk van af welke vorm of vormen ED de hond heeft, maar algemeen geldt dat afgebroken bot (LPC, LPA) of kraakbeen (OCD) verwijderd moet worden. Losse stukjes in een gewricht hinderen bij het lopen. Tevens irriteren deze stukjes het gewricht, waardoor er zich steeds meer artrose in het betreffende gewricht ontwikkelt.
Incongruentie is soms te behandelen door een ingreep uit te voeren waardoor beide botten even lang worden.
Wat is het gevolg van ED als de hond niet wordt behandeld?
Als het losse stukje bot of kraakbeen in het gewricht achterblijft, zal dit ten eerste de hond in de weg kunnen zitten ("steentje in de schoen"). Ten tweede zal het gewricht blijvend worden geïrriteerd, zodat de artrose zich blijft ontwikkelen.
|
Wat is osteochondritis dissecans (OCD)? Aan de onderzijde van het opperarmbeen (dus in het ellebooggewricht) kan een stukje gewrichtskraakbeen loslaten. Onder de kraakbeenflap ontstaat ontsteking van het onderliggend bot. Dit is pijnlijk, reden waarom de hond kreupel loopt. Bij verscheidene rassen werd een erfelijke predispositie (grote mate van "gevoeligheid" voor OCD bij bepaalde bloedlijnen) vastgesteld. Overmatige voedingsopname en/of (vitamine-)mineralen mengsel toedienen aan jonge honden, gaat gepaard met vaker en ernstiger OCD. |
|
 |
 |
| Goede elleboog. | Slechte elleboog: los proces bij 1 en botaanwas (artrose) bij 2. |
Wat zijn de symptomen?
Alle 4 vormen van ED vertonen min of meer dezelfde symptomen:
1. Voorpoot-kreupelheid, op z'n vroegst op de leeftijd van 5 maanden, maar kreupelheid kan ook pas veel later worden waargenomen.
2. naar buiten draaien van de ondervoeten van een of beide voorpoten kan soms gezien worden (in ongeveer 60% van de gevallen).
3. ellebooggewricht overvuld met gewrichtsvloeistof.
4. ontwikkeling van gewrichtsirritatie.
Wat is de behandeling van ED?
Dit hangt er sterk van af welke vorm of vormen ED de hond heeft, maar algemeen geldt dat afgebroken bot (LPC, LPA) of kraakbeen (OCD) verwijderd moet worden. Losse stukjes in een gewricht hinderen bij het lopen. Tevens irriteren deze stukjes het gewricht, waardoor er zich steeds meer artrose in het betreffende gewricht ontwikkelt.
Incongruentie is soms te behandelen door een ingreep uit te voeren waardoor beide botten even lang worden.
Wat is het gevolg van ED als de hond niet wordt behandeld?
Als het losse stukje bot of kraakbeen in het gewricht achterblijft, zal dit ten eerste de hond in de weg kunnen zitten ("steentje in de schoen"). Ten tweede zal het gewricht blijvend worden geïrriteerd, zodat de artrose zich blijft ontwikkelen.
|
Wat is een los processus coroideus (LPA)? In het ellebooggewricht, boven aan de ellepijp zit een botuitsteeksel dat normaliter aan de ellepijp vast zit en totaal vergroeid is op 5-7 maanden leeftijd. Tot die tijd kan het uitsteeksel afbreken. Vooral is dit het geval als de onderarm krom groeit zoals we dat kennen bij de Basset. Dit kromgroeien kan ook bij andere honden optreden ten gevolge van een ongeluk op jonge leeftijd of overvloedige opname van mineralenmengsels. Bij verscheidene rassen werd een erfelijke predispositie (grote mate van "gevoeligheid" voor LPA bij bepaalde bloedlijnen) vastgesteld. |
|
 |
 |
| Losgebroken stukje bij de pijl. | Slechte elleboog: los proces bij de pijl. |
Wat zijn de symptomen?
Alle 4 vormen van ED vertonen min of meer dezelfde symptomen:
1. Voorpoot-kreupelheid, op z'n vroegst op de leeftijd van 5 maanden, maar kreupelheid kan ook pas veel later worden waargenomen.
2. naar buiten draaien van de ondervoeten van een of beide voorpoten kan soms gezien worden (in ongeveer 60% van de gevallen).
3. ellebooggewricht overvuld met gewrichtsvloeistof.
4. ontwikkeling van gewrichtsirritatie.
Wat is de behandeling van ED?
Dit hangt er sterk van af welke vorm of vormen ED de hond heeft, maar algemeen geldt dat afgebroken bot (LPC, LPA) of kraakbeen (OCD) verwijderd moet worden. Losse stukjes in een gewricht hinderen bij het lopen. Tevens irriteren deze stukjes het gewricht, waardoor er zich steeds meer artrose in het betreffende gewricht ontwikkelt.
Incongruentie is soms te behandelen door een ingreep uit te voeren waardoor beide botten even lang worden.
Wat is het gevolg van ED als de hond niet wordt behandeld?
Als het losse stukje bot of kraakbeen in het gewricht achterblijft, zal dit ten eerste de hond in de weg kunnen zitten ("steentje in de schoen"). Ten tweede zal het gewricht blijvend worden geïrriteerd, zodat de artrose zich blijft ontwikkelen.
| Wat is inconguentie (INC)? Spaakbeen en ellepijp zitten dicht bij elkaar in het ellebooggewricht en vormen de gewrichtsholte voor het opperarmbeen. Een niveauverschil tussen de gewrichtsvlakken van spaakbeen en ellepijp leidt tot een onevenredige belasting van het langste bot. Dit kan leiden tot beschadiging van gewrichtskraakbeen van dit "te" lange bot. Ook kunnen er door de INC secundair afwijkingen gaan optreden: LPA bij een (relatief) lang spaakbeen, een LPC bij een (relatief) te lange ellepijp. |
|
 |
 |
Wat zijn de symptomen?
Alle 4 vormen van ED vertonen min of meer dezelfde symptomen:
1. Voorpoot-kreupelheid, op z'n vroegst op de leeftijd van 5 maanden, maar kreupelheid kan ook pas veel later worden waargenomen.
2. naar buiten draaien van de ondervoeten van een of beide voorpoten kan soms gezien worden (in ongeveer 60% van de gevallen).
3. ellebooggewricht overvuld met gewrichtsvloeistof.
4. ontwikkeling van gewrichtsirritatie.
Wat is de behandeling van ED?
Dit hangt er sterk van af welke vorm of vormen ED de hond heeft, maar algemeen geldt dat afgebroken bot (LPC, LPA) of kraakbeen (OCD) verwijderd moet worden. Losse stukjes in een gewricht hinderen bij het lopen. Tevens irriteren deze stukjes het gewricht, waardoor er zich steeds meer artrose in het betreffende gewricht ontwikkelt.
Incongruentie is soms te behandelen door een ingreep uit te voeren waardoor beide botten even lang worden.
Wat is het gevolg van ED als de hond niet wordt behandeld?
Als het losse stukje bot of kraakbeen in het gewricht achterblijft, zal dit ten eerste de hond in de weg kunnen zitten ("steentje in de schoen"). Ten tweede zal het gewricht blijvend worden geïrriteerd, zodat de artrose zich blijft ontwikkelen.
Elleboogdysplasie onderzoek
Waarom?:
- Op verzoek van een eigenaar omdat deze vermoedt dat zijn of haar dier last heeft van de ellebogen en waarbij de dierenarts inderdaad heeft vastgesteld dat dit waarschijnlijk is
- Op verzoek van de fokker of rasvereniging. Bij bepaalde rassen is er een erfelijke aanleg voor de ontwikkeling van elleboogdysplasie, bij deze rassen is het verstandig om voor het fokken de ouderdieren te screenen op deze afwijking
Wat houdt het onderzoek in?:
De identiteit van de hond wordt vastgesteld aan de hand van het chipnummer.
Omdat het maken van de elleboogfoto's voor de hond wat vervelend kan zijn zal deze een klein roesje krijgen. Na ongeveer 10 minuten kunnen de foto's worden gemaakt. Het gaat hierbij om een serie foto's die voorachterwaarts genomen wordt en daarnaast ook zijdelings. Dit gebeurt bij beide ellebogen. Hierna worden de foto's direct ontwikkeld en eventueel overgemaakt indien de elleboog er niet helemaal optimaal opstaat. Als laatste worden de benodigde formulieren ondertekend en opgestuurd naar de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied te Amsterdam voor de officiële beoordeling.
Tegenwoordig is het mogelijk om de foto's teruggestuurd te krijgen na de beoordeling. Wilt u van deze regeling gebruik maken, meldt u dat dan bij het maken van de foto's.
Verplicht?:
Bij een aantal rassen is het verplicht om de dieren te onderzoeken op elleboogdysplasie voordat er mee gefokt mag worden.
Minimale leeftijd?:
Behalve voor de Golden en Labrador Retriever, die minimaal 12 maanden oud moeten zijn geldt voor alle rassen geldt dat ze ouder dan 18 maanden moeten zijn voordat het officiële elleboogdysplasieonderzoek uitgevoerd mag worden.
Officiële erkenning?:
Het elleboogdysplasie onderzoek met door een dierenarts die wordt door de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied te Amsterdam officieel erkend. De resultaten van de beoordeling door de Raad van Beheer worden vastgelegd in een officieel onderzoeksrapport "Elleboogdysplasie".
