Uitleg HD

 

Heupdysplasie
Een goede bouw en het goed functioneren van het skelet en de gewrichtsstructuren zijn belangrijk voor de gezondheid van de hond. De bouw van de wolf is in de loop van honderdduizenden jaren uitgeprobeerd door de natuur. Bij de bouw van de huishond is dat niet het geval. Bovendien heeft de mens ervoor gezorgd dat er uiteenlopende overdrijvingen in de bouw van de hond zijn opgetreden. Dat alles heeft geleid tot een groot aantal al dan niet erfelijke problemen met de botten en gewrichten van de hond.  Botten zijn geen dode zaken, maar levende onderdelen van het lichaam. Binnen de botten vindt er een voortdurende aan- en afvoer van botzouten plaats. Pas als deze processen in evenwicht zijn, is er sprake van een stabiel bot.
De heup is het meest getroffen gewricht wat blessures of andere ziektepatronen betreft. De problemen met dit gewricht worden vooral veroorzaakt door ongelukken en aangeboren of degeneratieve verschijnselen. Heupdysplasie (afgekort: HD) neemt een zeer belangrijke plaats in op de lijst van heupproblemen. Volgens gegevens bestaat 71% van de aangeboren of degeneratieve afwijkingen uit gevallen van heupdysplasie. Bij deze bekende en door liefhebbers van sommige rassen gevreesde, aandoening, gaat het in wezen om een erfelijke afwijking in de ontwikkeling van het heupgewricht. De gewrichtskom en de gewrichtskop zijn dan afwijkend gevormd. Vooral rassen van een wat groter en zwaarder slag lijden aan deze aandoening. Men zou kunnen stellen dat de in de loop van de evolutie ontwikkelde structuur van het heupgewricht van de wolf niet in alle gevallen even succesvol is omgebouwd naar die van huishond.
De gevolgen voor de hond in kwestie zijn vaak sterk invaliderend. Dat is ook de reden waarom moet worden afgeraden om te fokken met honden die deze afwijking vertonen of met dragers van het erfelijk potentieel daartoe. De liefhebbers van sommige rassen staan dan echter wel voor een dilemma. Bij bepaalde rassen is heupdysplasie namelijk een veelvoorkomend euvel. Om toch het ras in stand te kunnen houden, maar dan wel met steeds minder exemplaren met heupdysplasie in de latere generaties, zijn vaak fokreglementen en –commissies ingesteld. Op die manier zorgt de rasvereniging er voor dat honden met een ernstige vorm van heupdysplasie van de fokkerij worden uitgesloten. Wat dat betreft, rust er dus een belangrijke verantwoordelijkheid op de fokkers. Maar er wordt ook het nodige verwacht van aspirant-kopers, bijvoorbeeld dat zij bij de aanschaf van een hond van een ras dat met heupdysplasieproblemen kampt de rasvereniging raadplegen en alleen honden uit een verantwoorde fokkerij kopen. Bij rassen die gevoelig zijn voor heupdysplasie is het gewoonte om de fokdieren aan een röntgenonderzoek te onderwerpen. Daarna wordt uitspraak gedaan over de ernst van de afwijking en dus ook over de kans op nakomelingen met soortgelijke problemen. Een verantwoorde koper stelt zich hiervan op de hoogte.
Heupdysplasie uit zich in eerste instantie in een afwijkende manier van bewegen van de achterbenen. Dan is er nog geen sprake van pijn. Deze fase treedt al in het eerste levensjaar van de hond op. Door röntgenfoto’s te laten nemen komt de eigenaar meer te weten over de aard en de ernst van de aandoening.
Röntgenfoto’s van normale heupen
Röntgenfoto’s van HD-heupen
Röntgenfoto van de HD-heupen
De met de groei gepaard gaande toename van het gewicht, brengt ook een toename van de problemen met zich mee. De beide gewrichtsvlakken zullen steeds meer afwijkende botafzettingen te zien geven waardoor de gewrichtsdelen niet meer in elkaar passen en bij beweging ernstige pijnen kunnen ontstaan. De afwijking doet zich in verschillende graden voor. Honden met een lichte aandoening kunnen soms zonder chirurgische ingreep een redelijk aangenaam leven leiden. Bij ernstigere gevallen zal een operatie nodig zijn.